งบการเงินคือ "กระจกสะท้อนธุรกิจ" ที่บอกทุกอย่างเกี่ยวกับสุขภาพทางการเงินของบริษัท ไม่ว่าจะเป็นความสามารถในการทำกำไร สภาพคล่อง หรือความเสี่ยงทางการเงิน บทความนี้จะสอนอ่าน 3 งบหลัก ให้เข้าใจใน 9 นาทีครับ
1. งบกำไรขาดทุน (Income Statement)
บอกว่าในช่วงเวลาหนึ่ง ธุรกิจทำกำไรหรือขาดทุนเท่าไหร่ โครงสร้างง่าย ๆ คือ
รายได้ − ต้นทุนขาย − ค่าใช้จ่าย = กำไร (ขาดทุน) สุทธิ
- รายได้: ยอดขายสินค้า/บริการทั้งสิ้น
- ต้นทุนขาย: ต้นทุนที่ใช้ผลิตหรือซื้อสินค้ามาขาย
- ค่าใช้จ่าย: ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร ภาษี ฯลฯ
ตัวเลขสำคัญที่ควรดูคือ อัตรากำไรขั้นต้น และ อัตรากำไรสุทธิ เพราะบ่งบอกความสามารถในการทำกำไรของธุรกิจ
2. งบดุล (Balance Sheet)
บอกฐานะการเงิน ณ วันใดวันหนึ่ง โดยยึดสมการบัญชี
สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของผู้ถือหุ้น
- สินทรัพย์: ทรัพย์สินที่บริษัทถือครอง เช่น เงินสด ลูกหนี้ สินค้าคงเหลือ อาคาร
- หนี้สิน: ภาระที่ต้องชำระ เช่น เจ้าหนี้ เงินกู้
- ส่วนของผู้ถือหุ้น: เงินทุนจากเจ้าของ + กำไรสะสม
ควรดูว่าบริษัทมีหนี้สินมากน้อยแค่ไหนเมื่อเทียบกับสินทรัพย์ และมีสภาพคล่องพอจ่ายหนี้ระยะสั้นหรือไม่
3. งบกระแสเงินสด (Cash Flow Statement)
บอกว่าเงินสดเข้าออกจริงอย่างไร แบ่งเป็น 3 ส่วน
- กิจกรรมดำเนินงาน: เงินสดจากการขายสินค้าและค่าใช้จ่ายประจำ
- กิจกรรมลงทุน: เงินสดจากการซื้อ/ขายทรัพย์สิน
- กิจกรรมจัดหาเงิน: เงินสดจากเงินกู้และเงินทุน
บริษัทที่กำไรดีแต่อยู่รอดไม่ได้ มักมีปัญหาเรื่องกระแสเงินสด — ธุรกิจล้มเหลวเพราะ "เงินสดหมด" บ่อยกว่ากำไรขาดทุน